سینمای اکشن در سالهای اخیر با چالشهایی جدی روبهرو شده است. از یک سو، تولیدات بیکیفیت و از سوی دیگر، گرایش به موضوعات سیاسی، باعث دلسردی مخاطبان شده بود. اما بازگشت ژان فرانسوا ریشه با فیلم Mutiny (شورش)، حتی با وجود گمانهزنیهای اولیه، نویدبخش احیای این ژانر محبوب بود. در ادامه به بررسی دقیق این اثر میپردازیم.
داستان Mutiny؛ انتقامی فراتر از کلیشه
فیلمنامه Mutiny توسط لیندسی میشل و جی. پی. دیویس به رشته تحریر درآمده است. دیویس که پیش از این با فیلم Fighting Tommy Riley مورد تحسین قرار گرفته بود، در این پروژه توانسته است ضمن حفظ خط اصلی داستان، سکانسهای اکشن را بهخوبی یکپارچه کند. خلاصه داستان جذاب است: کول رید، کارمند بخش امنیتی خصوصی، پس از متهم شدن به قتل دوست میلیاردرش، برای یافتن قاتل واقعی با توطئهای بینالمللی مواجه میشود.
اگرچه ایده انتقامجویی و شخصیت یکهتاز در اغلب فیلمهای جیسون استتهام دیده میشود، اما نویسندگان Mutiny با دقت به جزئیات، این فیلم را از سایر آثار اکشن متمایز کردهاند. بهعنوان مثال، عمق احساسات کول رید نسبت به درگذشتگانش، بدون نیاز به دیالوگهای طولانی یا بازیهای اغراقآمیز، تنها با یک لبخند تلخ یا جملهای کوتاه، به مخاطب منتقل میشود. این ظرافت در شخصیتپردازی، نشان از نبوغ نویسندگان و کارگردان دارد.
کارگردانی و ریتم هیجانانگیز فیلم
ژان فرانسوا ریشه، کارگردان Mutiny، که پیش از این آثاری چون Blood Father و Plane را در کارنامه دارد، در این تجربه جدید عملکردی درخشان از خود نشان داده است. او بر خلاف برخی کارگردانان که ضعفهای فیلمنامه را با سکانسهای سیاسی پر میکنند، انسجام اثر را حفظ کرده و شتاب فیلم را افزایش داده است. Mutiny هرچند در مواقعی قابل پیشبینی میشود، اما هرگز خستهکننده نیست و ریتم خود را تا پایان حفظ میکند.
هرچند در برخی موقعیتها، فیلم دچار بیمنطقی میشود که میتوان آن را از نقاط ضعف اثر برشمرد. با این حال، فرم بصری فیلم و انتخاب دقیق قابها، همراه با تصویربرداری سنجیده، جلوهای سینمایی به آن بخشیده و احساسات مخاطب را بهخوبی با وضعیت شخصیتها همراه میسازد. بخشی از موفقیت کارگردانی ریشه، مدیون بازی قدرتمند بازیگران است.
بازیگران Mutiny؛ درخشش استتهام و ضعف مکملها
بازیگران اصلی Mutiny شامل جیسون استتهام، آنابل والیس، رولاند مولر، آدرین لستر و جیسون وانگ هستند. جیسون استتهام که پس از A Working Man مورد انتقاد قرار گرفته بود، در Mutiny با تسلط بر اکت بدن و دیالوگگویی، تواناییهایش را به نمایش میگذارد. تنها نکته قابل ذکر، یکسان بودن میمیک صورت اوست که البته قابل چشمپوشی است.
در مقابل، آنابل والیس و رولاند مولر عملکرد چندان خوبی ندارند. والیس که بیشتر با Peaky Blinders شناخته میشود، در Mutiny تصویری مستقل ارائه میکند اما در حرکات بدن و واکنشهای سریع، ضعیف عمل میکند. به عنوان مثال، در صحنههای آسیبدیدگی، واکنشهای او کلیشهای و غیرقابل باور است. رولاند مولر نیز در نقش ناخدا مدسن، نتوانسته شخصیتی کاریزماتیک خلق کند؛ چهره بیاحساس او در موقعیتهای تعلیقآمیز، باورپذیری نقش را کاهش میدهد. در مجموع، به جز کول رید با بازی استتهام، سایر شخصیتها عمق چندانی ندارند و بیشتر تیپ هستند.
درخشش تدوین و جلوههای ویژه
تصویربرداری و تدوین Mutiny از نقاط قوت اصلی فیلم محسوب میشوند. برندان گالوین، فیلمبردار باسابقه ژانر اکشن، با تسلطی دوچندان تصویربرداری را هدایت کرده است. او با دقت در انتخاب قابها، کنترل لرزش یا ثبات تصویر و استفاده از حرکات پان برای ارائه اطلاعات، تواناییهایش را به اثبات رسانده است. دیوید رزنبلوم، تدوینگر فیلم، در دومین همکاریاش با فرانسوا ریشه، برخلاف تجربه قبلی، با درک فضا و موقعیتها، واکنشها و تعاملات شخصیتها را بهدرستی به نمایش میگذارد. کاتها اغلب سنجیده هستند و به پیشبرد داستان کمک میکنند.
جلوههای ویژه Mutiny نیز تحسینبرانگیز است. جلوههای SFX (جلوههای ویژه میدانی) با وسواس خاصی انتخاب و اعمال شدهاند و نه تنها باورپذیری فیلم را بالا بردهاند، بلکه در انتقال احساسات شخصیتها نیز موثر بودهاند. جلوههای VFX (جلوههای ویژه کامپیوتری) نیز با کیفیت بالا، متناسب با صحنه و با نورپردازی دقیق اجرا شدهاند. این نکته بهویژه در سکانسهای اکشن داخل کشتی مشهود است، جایی که طراحی کامپیوتری فضای بیرونی کشتی، آب دریا و نور شلیکها، بسیار واقعگرایانه به تصویر کشیده شدهاند.
موسیقی متن و یک ضعف بزرگ در گریم
مارکوس ترومپ، آهنگساز Mutiny، با سابقه در آثاری چون Logan و A Quiet Place، در این همکاری مجدد با فرانسوا ریشه، موسیقی جذابی را ارائه کرده است. او با ترکیب سازهای الکتریکی و ارکسترال، تجربهای متفاوت را برای مخاطب فراهم آورده است. هرچند موسیقی متن شباهتهایی به ساختههای هانس زیمر دارد، اما ترومپ با انتخاب ملودیهای خاص، در پی استقلال طراحی خود بوده و تا حد زیادی موفق هم شده است.
در مقابل این نکات مثبت، طراحی و اجرای گریم از ضعفهای بزرگ فیلم است. در حالی که گریم در جزئیات چهره مانند سایهها و زخمهای کوچک ماهرانه عمل کرده، اما در موقعیتهایی که نیاز درام به آن وابسته است، کاملاً ناموفق است. بهعنوان مثال، در صحنهای که قرار است یکی از شخصیتها با فرد دیگری اشتباه گرفته شود، عدم شباهت دو نفر به قدری آشکار است که مخاطب نمیتواند این منطق را بپذیرد. ضعف در تنظیم تناژ رنگی پوست یا افزودن سایهها برای تغییر چهره، باعث شده گریم ضعیفترین عملکرد را در میان بخشهای مختلف اثر داشته باشد.
نتیجهگیری؛ امیدی تازه برای اکشنبازها
Mutiny (شورش) یک فیلم قابل قبول با ضعفهای جزئی است. تازهترین ساخته ژان فرانسوا ریشه، یک سروگردن بالاتر از بسیاری از آثار اکشن کنونی هالیوود قرار میگیرد. این برتری مدیون کارگردانی خوب، فیلمنامهی جذاب، بازی قابل قبول جیسون استتهام و تصویربرداری حرفهای است. فیلم نه تنها اکشن را به خوبی به نمایش میگذارد، بلکه با پرهیز از حواشی سیاسی یا سکانسهای رمانتیک غیرضروری، داستان را از مسیر اصلی خود منحرف نمیکند. با توجه به تمام این نکات، Mutiny اثری است که شایسته امتیازی بیش از ۵.۸ (امتیاز فعلی IMDB) است و میتواند تمایز خود را از فیلمهای ضعیفی چون Mortal Kombat 2 و Exit Protocol به اثبات برساند. این فیلم نویدبخش بازگشت امید به سینمای اکشن است.
